Gabatarwa;
A cewar rahoton Ofishin Yada Labaran Hauza, ranar uku ga watan Isfand (22 ga Fabrairu) ita ce ranar tunawa da fitowar "Kundin Malunta" daga Imam Khumaini; wata takarda, wacce har yanzu, bayan shekaru talatin, ita ce mafi muhimmancin tsari don nazarin matsayi da ayyukan malamai a cikin al'umma. Don haka mun gana da Hujjatul-Islam wal-Muslimin Muhammad Ali Liyali, malami a manyan matakan Hauza kuma memba na Hukumar Gudanarwa ta Ƙungiyar Nazarin Tarihin Zamani da Juyin Juya Halin Musulunci a Qom, don tattaunawa kan nazarin abubuwan da ke cikin wannan kundin, da kuma alakar sa da matsalolin al'umma a yau da kuma kalubalen da ke gaban malamai.
Abubuwan da za ku karanta a cikin wannan hira:
· Ganin cewa an fitar da 'Kundin Malunta' a watannin karshe na rayuwar Imam Khumaini kuma wasu na kallonsa a matsayin "wasiyyarsa ta siyasa" ga malamai, menene ra'ayin ku game da wannan fassarar?
· Shin za mu iya ɗaukar wannan takarda a matsayin wasiyyar siyasa kawai, ko kuma muna iya ɗaukarta a matsayin takarda mai rai kuma mai yanke hukunci wacce ta tsara hanya madaidaiciya ta tafiyar da juyin juya hali da malamai har abada, kuma har yanzu ana iya ɗaukar misali daga gare ta don magance matsalolin yau?
· Imam a cikin Kundin Malunta, ya bayyana hadarin "masu tsattsauran ra'ayi" da "masu riya da tsarki" a matsayin babbar barazana ga Musulunci. Bisa la'akari da wannan gargadi na tarihi, ta wace hanya ce tsattsauran ra'ayi ya bayyana a cikin al'ummarmu a yau tare da sababbin abubuwa da siffofi?
· Ta yaya za a iya bambance ƙungiyar "tsattsauran ra'ayi" wacce za ta iya bayyana da fuskar juyin juya hali, daga "hakikanin juyin juya hali" da "riko da ka'idoji"?
· Tare da jaddada Imam akan "gaskiya da sadaukarwar" malamai a matsayin babban dalilin karbuwar jama'a, a yau tare da canjin salon rayuwa, fadadar yanar gizo da sababbin bukatun addini, ta yaya wannan gaskiya da sadaukarwa ya kamata su bayyana a cikin sababbin tsari da hanyoyin domin malamai su ci gaba da zama "matsugunin marasa galihu" da "mafakar masu rauni" kamar yadda suke a da?
· Duk da shudewar shekaru talatin da gargadin Imam game da "Musulunci na zamani (Secular)", a yau wasu na magana game da "rage aikin addini" ko "kawar da addini daga wasu fannonin mulki". Menene bambanci tsakanin wannan ra'ayi da wannan Musulunci na zamani? Shin mafita ga matsalolin shine ja da baya na addini daga fagen gudanar da zamantakewa, ko kuma sake fasalin yadda yake?
· Bisa la'akari da shawarar Jagora (Jamhuriyar Musulunci) game da wajibcin kowa ya yi aiki da Kundin Malunta, menene ayyukan kowane rukuni game da kundin, kuma menene wajibai don fassara sakonsa ga harshen yau daidai da bukatun kowane rukuni?
· Ta yaya za a iya farfado da Kundin Malunta a halin da ake ciki yanzu?
Da sunan Allah Mai Rahama Mai Jinƙai; Yin magana game da "Kundin Malunta" da sakon tarihi na Imam Khumaini ga malamai da Hauza, wanda aka fitar a ranar uku ga watan Isfand 1367 (22/02/1989), yana buƙatar tattaunawa mai zurfi kuma babu shakka yana buƙatar tarurruka da yawa don bayyana bangarori daban-daban.
Wannan kundin ya kamata a ɗauke shi a matsayin sako da taƙaitaccen ra'ayi na Imam game da matsayin malamai; ra'ayin da ya haɗa da bayyana ayyukan wannan rukunin masu tasiri a baya, yanzu da kuma gaba, kuma yana nuna damuwa game da malamai.
Abubuwa Uku Masu Muhimmanci Game da Kundin Malunta
Game da Kundin Malunta, jaddada wasu abubuwa yana da mahimmanci:
Na farko, ana iya ɗaukar wannan kundin a matsayin wasiyyar siyasa ta Imam ga malamai.
Na biyu, ya kamata a ɗauki wannan takarda mai daraja a matsayin kundin jiya, yau da gobe na Hauza da malamai masu sadaukarwa.
Kuma na uku, kimanta abubuwan da ke cikin wannan kundin ya nuna cewa masu sauraronsa sun haɗa da dukkan matakan malamai, daga daliban Hauza zuwa manyan malamai. Wannan kundin yana cikin wasiƙu da sakoni na ƙarshe na Imam Khumaini.
Kamar yadda malami mai hikima Allama Jawadi Amuli ya fada, "Kundin Malunta" wasiyya ce ta musamman ta Imam ga malamai. Cikakken bincike mai zurfi da ke cikin wannan kundin zai iya zama abin koyi ga makomar malamai kuma yana ba da nazarin shekaru goma na aikin Jamhuriyar Musulunci.
Daga ra'ayin Jagoran Juyin Juya Hali, Kundin Malunta, takarda ce mai cikakken bayani, daidaitacce kuma mai tarihi game da Hauza. Don bayyana abubuwan da suka haifar da fitowar wannan kundin, yana da muhimmanci a kula da wasu abubuwa:
A karshen shekaru tamanoni, yakin basasa ya ƙare kuma an fara tunanin sake ginawa da canji a hankali a fagage daban-daban na kasar. A wannan lokacin, batun magajin jagoranci da nazarin da Muntaziri ya yi game da abubuwan da suka faru a kasar, ya haifar da yanayi na musamman na tunani da siyasa wanda aka fitar da kundin 'yan Malamai a cikinsa.
Nazarin wanda ya haifar da damuwa ga Imam, har ya nemi gafara daga al'ummar Iran mai daraja saboda irin wannan nazarin da bai dace ba.
Wani dalili da ya kara muhimmanci ga Kundin Malunta shi ne batun fatawa ta tarihi na kisa ga Salman Rushdie da batun littafin Ayoyin Shaiɗan, wanda ya haifar da tasiri mai yawa a fagen duniya. Dukkanin wadannan dalilai da abubuwan sune suka haifar da fitowar Kundin Malunta mai yanke hukunci.
Ana iya taƙaita muhimman abubuwan da ke cikin Kundin Malunta kamar haka:
1. Asalin Malamai da bayyana halin da suke ciki a baya: Malamai na asali ba su taba dogara ga masu kudi da masu son duniya ba. Malamai na asali, ba su taɓa nuna ƙishirwar su ga azzalumai da masu kudi ba, kuma an siffanta su da tsoron Allah, taƙawa da rashin son duniya da abubuwan duniya.
2. Dalilin karbuwa da amincewar jama'a ga malamai: Imam Khumaini ya danganta dalilin karbuwa da amincewar jama'a ga malamai da hidimar gaskiya da wannan rukuni ke yi wa addini da al'umma.
3. Gargadi game da ƙungiyoyi biyu masu karkata: A cikin wannan kundin, an gargadi malamai game da hadarin ƙungiyoyi biyu masu karkata: na farko, hadarin tsattsauran ra'ayi da riya da tsarki, na biyu kuma hadarin Musulunci na Amurka wanda ke hidimar masu kudi da manyan ƙasashen duniya.
4. Tushen canje-canje na gaba na Hauza: Wannan kundin ya kafa tushen canje-canje na gaba na Hauza kuma ya bude sararin da ya zana makomar malamai na baya, yanzu da gaba.
Jaddada Abubuwan Muhimmanci na Kundin 'yan Malamai
Bisa la'akari da abubuwan da aka ambata, jaddada wasu abubuwa yana da muhimmanci:
Abu na farko: Wannan sako na tarihi, ba wasiyyar siyasar Allah kawai ba ne, amma "kundin"; jagora ne da dabarun tsari don nazarin baya, yanzu da makomar malamai. Wannan kundin ya tsara kuma ya bayyana hanyar tafiyar malamai zuwa ga ci gaba da kamala.
Abu na biyu: Ya kamata a ɗauki wannan kundin a matsayin mai buɗe hanya da maganin matsalolin malamai da yawa a yau wajen fuskantar al'amura da shakku daban-daban.
Abu na uku: Yana komawa ga gargadin Imam game da makomar malamai. Ya bayyana sarai hadarin wawaye masu riya da tsarki kuma ya fayyace cewa: "Cutar da malamai da Musulunci suka samu daga wawaye masu riya da tsarki da kuma masu kishin 'yan uwantaka marasa tsarki, ba su taba samun irin wannan cuta daga kowa ba."
Hanyar Magance Tsattsauran Ra'ayi
A zahiri, wannan mummunan al'amari na tsattsauran ra'ayi bai takaita ga abubuwan da suka gabata ba; a yau da gobe ma muna fama da wannan mummunar ƙungiya ta tsattsauran ra'ayi. Tsattsauran ra'ayi yana da abubuwa daban-daban da siffofi iri-iri. Ƙungiyar masu tsattsauran ra'ayi ba ta taɓa mutuwa ba. Har yanzu tana raye kuma tana aiki, kuma tana tsaye gaban Musulunci na asali, tunanin Imam Khumaini da Jagora mai kyau.
Hanyar magance tsattsauran ra'ayi da ƙungiyar masu tsattsauran ra'ayi ita ce imani mai ƙarfi ga tushen Imamanci da Jagoranci da kasancewa tare da wannan tsari na asali a kowane lokaci. Dole ne mu kiyaye kada mu shiga cikin addinin zahiri na masu tsattsauran ra'ayi. Abin da ke da muhimmanci shi ne sadaukarwa ga ka'idojin juyin juya hali da tsarin Imam da Jagora. Dole ne mu ɗauki wannan tsari a matsayin ma'auni da gwajin asali don gane da bambance ƙungiyar masu tsattsauran ra'ayi daga ƙungiyar juyin juya hali da Musulunci na asali, da kuma don bambanta da ƙungiyar Amurka da masu mulkin mallaka.
Sirrin Dawwamar Malamai: Gaskiya da Tafiya tare da Jama'a
Babban fasalin karbuwar jama'a shi ne wannan. Zan keɓe abu na ƙarshe ga wannan muhimmin batu cewa shawarar da Jagora ya jaddada ita ce aiki da Kundin Malunta. Ya bayyana Kundin Malunta na Imam a matsayin "Kundi daidaitacce, cikakke kuma mai tarihi" wanda ke da cikakkiyar dama ga baya, yanzu da makomar Hauza.
Idan Hauza na son tsallakewa canje-canjen tunani da wayewar da ke gabansu, da kuma yin amfani da abubuwan da suka faru a baya, don yin hasashen makoma da tunanin makoma don yau da gobensu, ba su da wani zaɓi face su ci gaba da karanta Kundin Malunta na Imam.
Wajibcin Sanin Ƙungiyoyin Karkata
A yau ya zama wajibi a gare mu mu san ƙungiyar tsattsauran ra'ayi da masu tsattsauran ra'ayi da kyau. Mu san ƙungiyar "Anjuman Hujjatiyya" da "'yan uwantaka marasa tsarki". Mu san macizai masu kyan gani kuma mu tsira daga yaudarar bayyanarsu. Mu kuma gane da kyau "masu goyon bayan Musulunci na sassaucin ra'ayi (Liberal), Musulunci na Amurka da Musulunci na jari hujja".
Hauza za ta iya farfado da Kundin Malunta da ci gaba da karanta shi a cikin shirye-shiryenta na yau da kullun.
Tun daga kan manyan malamai da masu kula da Hauza, dukansu ya kamata su ɗauki Kundin Malunta a matsayin babbar doka mai girma da kuma takardar hangen nesa mai zurfi. Bisa ga wannan babbar takarda ne za a iya samun ra'ayi mai hangen nesa game da canje-canjen al'umma da kuma gane hanya madaidaiciya daga hanyoyin karkata.
A nan a matsayin abu na ƙarshe, dole ne in gabatar da korafi cewa, abin takaici, saboda dalilai daban-daban, Kundin Malunta na Imam Khomeini, damuwar Imam da hadarin da ya zana wa malamai, ba a mai da hankali a kan su sosai ba.
Ya kamata Hauza ta bi diddigin farfado da Kundin Malunta, ci gaba da karanta shi da kuma bayyana abubuwan da ke cikin wannan kundin da kyau. Idan Hauza na son kasancewa ta zamani, ta kasance kan gaba kuma ta ci gaba a fagen tunani da aiki, kuma ta kiyaye iyawarta na amsa bukatun al'umma, ba ta da wani zaɓi face ta tafi bisa ga Kundin Malunta na Imam.
Your Comment